Si ta dalloni mashtrimin kur blini përmes shpalljeve

Mashtrimet në shpallje nuk janë veçanërisht gjeniale — janë të përsëritura. Pothuajse të gjitha mbështeten në të njëjtën gjë: t'ju bëjnë të paguani ose të jepni të dhëna para se të keni parë atë që po blini. Sapo ta njihni këtë model, shumica e tyre dallohen brenda dy mesazheve.

Skemat më të shpeshta

• Kaparë për rezervim. "Ka shumë të interesuar, dërgo 50 euro dhe ta mbaj për ty." Sendi nuk ekziston dhe paratë nuk kthehen.
• Sendi është jashtë vendit. Gjoja është te një i afërm ose në një shtet tjetër dhe do të dërgohet pas pagesës. Kjo është mashtrim pothuajse në çdo rast.
• Dërgesa e rreme. Ju dërgojnë një lidhje që duket si shërbim postar ose faqe pagese dhe kërkojnë të dhënat e kartës "për ta marrë pakon". Asnjë kompani transporti nuk ka nevojë për numrin e kartës suaj për t'ju dorëzuar një pako.
• Mbipagesa. Blerësi "gabimisht" ju dërgon më shumë dhe kërkon t'i ktheni diferencën. Pagesa e parë anulohet më vonë; diferenca që dërguat ju, jo.
• Pagesa "në pritje të konfirmimit". Ju dërgojnë një pamje ekrani ose një email që duket si konfirmim bankar dhe kërkojnë ta dorëzoni sendin para se paratë të kenë mbërritur vërtet.
• Lidhje nga jashtë. Çdo përpjekje për ta zhvendosur bisedën shpejt në një aplikacion tjetër dhe për t'ju dërguar aty një lidhje pagese meriton dyshim.

Një rregull i mbulon pothuajse të gjitha: mos paguani paraprakisht për diçka që nuk e keni parë, dhe mos pranoni pagesë përmes një lidhjeje që jua dërgoi pala tjetër. Nëse dikush ngul këmbë pikërisht për këtë, e keni përgjigjen.

Shenjat që duken që në shpallje

• Çmim dukshëm nën tregun për të njëjtën gjendje dhe vit.
• Foto që duken si nga dyqani ose katalogu, pa asnjë të bërë në shtëpi.
• Përshkrim me pak të dhëna konkrete por me shumë ngutje: "urgjent", "po largohem", "vetëm sot".
• Shitës që refuzon ta tregojë sendin personalisht ose të flasë në telefon.
• E njëjta foto që shfaqet në disa shpallje — ia vlen ta kontrolloni me kërkim sipas imazhit.

Në takim

• Takohuni në vend publik, gjatë ditës. Për sende të shtrenjta merrni dikë me vete.
• Për shuma të mëdha lini takimin në bankë — paratë kontrollohen më së miri aty ku tërhiqen.
• Kontrolloni sendin para se të paguani, jo pasi të keni paguar. Kërkoni ta ndizni pajisjen, ta provoni veturën, ta shihni faturën.
• Për sende të shtrenjta kërkoni një dokument të nënshkruar me emrin, shumën, datën dhe përshkrimin e sendit.
• Nëse diçka në situatë nuk ju bind, largohuni. Asnjë punë e mirë nuk prishet sepse refuzuat të nxitoni.

Nëse jeni ju shitësi

• Dorëzojeni sendin vetëm pasi paratë të jenë në llogarinë tuaj — jo me pamje ekrani, por të konfirmuara në aplikacionin tuaj bankar.
• Mos i dërgoni askujt foto të letërnjoftimit ose të kartës bankare.
• Kini kujdes nga blerësi që e pranon çmimin pa asnjë pyetje dhe menjëherë kërkon t'ju "dërgojë një korrier".

Nëse jeni mashtruar

Ruani të gjitha mesazhet, shpalljen, profilin dhe konfirmimet e pagesës. Paraqitni rastin në stacionin më të afërt policor dhe njoftoni menjëherë bankën tuaj — te disa mënyra pagese transaksioni mund të ndalet ende nëse veproni shpejt. Raportoni edhe shpalljen përmes butonit të raportimit, që i njëjti të mos i ndodhë personit të radhës.