İlanla alışverişte dolandırıcılık nasıl anlaşılır

İlan dolandırıcılıkları özellikle zekice değil — tekrar eden şeyler. Neredeyse hepsi aynı şeye dayanır: satın aldığınız şeyi görmeden ödeme yaptırmak ya da bilgilerinizi aldırmak. Bu kalıbı bildiğinizde çoğu, ilk iki mesajda anlaşılır.

En yaygın senaryolar

• Rezervasyon kaporası. "Çok isteyen var, 50 euro gönder senin için tutayım." Ürün yoktur, para geri gelmez.
• Ürün yurt dışında. Sözde bir akrabada ya da başka ülkede, ödeme sonrası gönderilecek. Bu neredeyse her durumda dolandırıcılıktır.
• Sahte kargo. Kargo şirketi veya ödeme sayfası gibi görünen bir link gönderip "paketi teslim almak için" kart bilgilerinizi isterler. Hiçbir kargo şirketi teslimat için kart numarası istemez.
• Fazla ödeme. Alıcı "yanlışlıkla" fazla göndermiştir ve farkı iade etmenizi ister. İlk ödeme sonradan iptal olur, gönderdiğiniz fark ise gitmiştir.
• "Onay bekleyen" ödeme. Banka dekontu gibi görünen bir ekran görüntüsü veya e-posta yollayıp, para hesabınıza geçmeden ürünü teslim etmenizi isterler.
• Dışarıdan gelen linkler. Konuşmayı hızla başka bir uygulamaya taşıyıp orada ödeme linki göndermeye çalışan herkes şüphelidir.

Neredeyse her şeyi kapsayan tek kural: görmediğiniz ürün için peşin ödemeyin ve karşı tarafın gönderdiği linkle ödeme kabul etmeyin. Biri tam da bunda ısrar ediyorsa, cevabınızı almışsınız demektir.

İlanda görünen işaretler

• Aynı durum ve yıl için piyasanın çok altında fiyat.
• Mağaza veya katalog görseline benzeyen, evde çekilmiş tek karesi olmayan fotoğraflar.
• Somut bilgisi az ama aciliyeti bol açıklama: "acil", "şehirden gidiyorum", "sadece bugün".
• Ürünü canlı göstermeyi veya telefonda konuşmayı reddeden satıcı.
• Birden fazla ilanda çıkan aynı fotoğraf — görselle arama yapıp kontrol etmeye değer.

Buluşmada

• Halka açık bir yerde, gündüz buluşun. Pahalı ürünlerde yanınıza birini alın.
• Büyük tutarlarda bankada buluşun — para en iyi çekildiği yerde kontrol edilir.
• Ürünü ödemeden önce inceleyin, sonra değil. Cihazı açmayı, aracı sürmeyi, faturayı görmeyi isteyin.
• Pahalı ürünlerde isim, tutar, tarih ve ürün tanımı yazan imzalı bir belge isteyin.
• Durumla ilgili içinize sinmeyen bir şey varsa çekip gidin. Acele etmeyi reddettiniz diye kaçan iyi alışveriş yoktur.

Satıcıysanız

• Ürünü ancak para hesabınıza geçtikten sonra teslim edin — ekran görüntüsüyle değil, kendi bankacılık uygulamanızdan doğrulayarak.
• Kimlik veya kart fotoğrafını kimseye göndermeyin.
• Fiyatı hiç soru sormadan kabul edip hemen "kurye göndereyim" diyen alıcıya dikkat edin.

Dolandırıldıysanız

Bütün mesajları, ilanı, profili ve ödeme dekontlarını saklayın. En yakın polis merkezine bildirin ve bankanıza hemen haber verin — bazı ödeme yöntemlerinde hızlı davranırsanız işlem durdurulabilir. İlanı da şikâyet butonuyla bildirin ki bir sonraki kişi aynı şeyi yaşamasın.